Dizinin diğer bölümleri için:

DİZİ | Kripto paralar, Bitcoin ve blokzincir – Chris Stephenson [1]

DİZİ | Kripto paralar: Kötü ekonomi – Chris Stephenson [2]

Bu yılın başında Bitcoin fiyatları yükseldikçe blokzincir, diğer bir insani faaliyet alanını zehirlemeye başladı: Sanat. “Değiştirilemez Jetonlar” (NFT – Non Fungible Tokens), sanatçıların çalışmalarından para kazanmaları ve eserleri yeniden satıldığında değerdeki herhangi bir artıştan pay almaya devam etmelerinin bir yolu olarak tanıtıldı. Bu tür sanat eserlerinin dijital grafik, video veya ses kaydı gibi dijital formda olması gerekir. Çalışmanın kendisi internette halka açık hale getirilir, ancak sahipliğini temsil eden dijital bir jeton bir blokzincire yerleştirilir.

Son birkaç ay içinde bazı NFT ihaleleri gerçekleşti. Bazıları gülünç derecede yüksek fiyatlar karşılığında satıldı. Sanatçı Beeple’ın bir resim kolajından oluşan bir JPEG (görsel dosyası), 11 Mart 2021’de 69 milyon dolara satıldı.1 Sanat eserleri tabii ki kripto para birimleriyle değil, gerçek ABD dolarıyla satıldı. Fiyatlar hızla düşmeye başladı. Sadece bir ay sonra, 16 Nisan’da bir NFT’nin ortalama fiyatı 4000 $ ‘dan 1400 $’ a düştü.2 Bu % 65’lik bir kayıp anlamına gelir. Bir İngiliz müzisyen olan Jacob Collier, hayranlarının blokzincir karbon emisyonlarının iklim üzerindeki etkisi hakkındaki bir protesto fırtınasının ardından müziğini üretmek için kullanılan dosyaların NFT müzayedesini iptal etti.

Dijital ekonominin büyümesi, sanatçılar için, özellikle müzisyenler gibi çalışmaları dijital olarak kolayca paylaşılabilenler için özel sorunlar yaratıyor. Şu anda büyük ölçüde konserlerden elde edilen gelire bel bağlayan müzisyenler, Covid’den sert bir şekilde etkilendi. Ama bir kez daha: Blokzincir çözüm değil. Cevap, sanatçıların kayıt şirketlerini, Spotify, Tidal ve iTunes gibi yayın hizmetlerini kendilerine düzgün ödeme yapmaya zorlamak için yapacakları toplu eylemlerdir.

Alternatif blokzincirleri – Ripple

Kripto paralar hakkındaki tartışmalarda Ripple, bazen Bitcoin blokzinciri ile ilgili sorunları ortadan kaldıran bir kripto para örneği olarak sunuluyor. Ripple, gerçek anlamda bir kripto para değil, bir şirkettir. Ripple Labs Inc şirketi, XRP isimli paranın 100 milyar biriminin tamamını kendisi yarattı. XRP, Bitcoin ve Ethereum’dan sonra toplam değer açısından üçüncü en büyük kripto para birimidir. Bu parada madencilik yok ve işlemler, başlangıçta Ripple Labs Inc. tarafından önerilen, güvenilir sunuculardan oluşan bir sistem tarafından doğrulanır. Diğer kripto paraların aksine merkezidir ve tek bir şirkete aittir.

Ripple Labs Inc, RippleNet üyesi olan bankalar arasında para transferi yapmak için xCurrent iletişim protokolünü de geliştirdi. Bunun blokzincir veya herhangi bir kripto para ile ilgisi yoktur ve birkaç banka, bunu uluslararası banka havaleleri için mevcut SWIFT sistemine ek olarak kullanır.

Ripple Labs Inc, bankaların XRP birimlerini kullanarak daha fazla transfer gerçekleştirmesine izin vermek için xCurrent’ı genişleten xRapid sistemini de satıyor. Tipik olarak banka, transferden hemen önce bir ülkede XRP coinlerini satın alır ve alıcı banka bunları aldıktan hemen sonra satardı. Bu, XRP’nin meşruiyetini artırmaya yardımcı olmaktan biraz daha fazlasını yapar.

Ripple’ın Bitcoin ve blokzincir ile ortak yönlerinden biri, bazı kişileri zenginleştirilmesidir. CEO Brad Garlinghouse, kurucu ortak Chris Larsen ve bir başka kurucu, yaratılan tüm XRP paralarının % 20’sini kendilerine ayırdılar ve şimdiye kadar 1,4 milyar dolarlık gerçek para kazanmaya yetecek kadar sattılar. Ripple’ın da bir ICO’su vardı.

Ripple hakkındaki bilgilerin çoğu, ABD SEC’in (Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu) Ripple Labs Inc ve tek tek kurucuları aleyhine açılan iddianameden geliyor.3 İddianame 22 Aralık 2020’de yayınlandı ve Ripple Labs Inc ve kurucularının menkul kıymet dolandırıcılığı yaptığını gösteriyor. Dahili e-postaların Ripple’ın para transferi işinin karlı olmadığını ve Ripple Labs Inc’in XRP coinlerinin satışına bağlı olduğunu gösterdiğini ortaya koyuyor. XRP şu anda bazı dijital para borsalarında askıya alındı ve Ripple’ın geleceği pek parlak görünmüyor. Ripple, başka bir Ponzi dümenidir.

Chris Stepheson: Emekli bilgisayar bilimci. 18 yıl Bilgi Üniversitesinde görev yapmtı. 1966 yılından bu yana bilgisayarlarla mesleki olarak ilgileniyor. IBM, Reuters gibi büyük şirketlerin yanı sıra bağımsız uzman olarak da çalıştı. Bütün ders materyalleri ve ders videoları her öğrenciye açık biçimde chrisstephenson.org web sitesinde duruyor. ArkaKapı bilgisayar güvenliği dergisinde yazıları yayınlanmaktadır.

1 https://www.nytimes.com/2021/03/11/arts/design/nft-auction-christies-beeple.html

2 https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-04-03/nft-price-crash-stirs-debate-on-whether-stimulus-led-fad-is-over

3 https://static1.squarespace.com/static/5ac136ed12b13f7c187bdf21/t/5fe2c21fb47c395086f89430/1608696357583/SEC+v+ripple+.pdf

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here